Jonas Staal

Jonas Staal, Neo-Constructivist Ammonites
Jonas Staal, Neo-Constructivist Ammonites 2
Jonas Staal, Neo-Constructivist Ammonites 3

Το έργο του ολλανδού καλλιτέχνη Jonas Staal εστιάζει στη (χειραφετική) προπαγανδιστική τέχνη. Σε αυτή την εγκατάσταση, την οποία ονομάζει «νέο-κονστρουκτιβιστικοί αμμωνίτες», δομεί πάνω στην κληρονομιά Ρώσων κονστρουκτιβιστών και καλλιτεχνών της παραγωγικής τέχνης, όπως ο Alexander Rodchenko και η Varvara Stepanova, οι οποίοι αποκαλούσαν τα επαναστατικά αντικείμενα «συντρόφους». Η ιδέα των καλλιτεχνών αυτών ήταν ότι στη Σοβιετική Ένωση τα αντικείμενα δεν θα αποτελούσαν απλώς κοινή ιδιοκτησία, αλλά θα λειτουργούσαν και τα ίδια ως επαναστατικοί φορείς.

Ο Staal επεκτείνει αυτή τη θεωρία του αντικειμένου-ως-συντρόφου, περιλαμβάνοντας σε αυτή μη-ανθρώπινα στοιχεία, κατασκευάζοντας νέο-κονστρουκτιβιστικά «σώματα» με απολιθώματα αμμωνιτών από τη μικρή πόλη Imouzzer Ida Ou Tanane του Μαρόκου, τα οποία έχουν ηλικία 1 έως 66 εκατομμυρίων ετών. Αυτό το εξαφανισμένο είδος μαλακίου έχει στενή συγγένεια με το χταπόδι και το καλαμάρι, ενώ κυριαρχούσε στους ωκεανούς της Γης μέχρι τον αφανισμό του κατά την πέμπτη μαζική εξαφάνιση ειδών. Οι νέο-κονστρουκτιβιστικές προεκτάσεις τους μάς βοηθούν να αναγνωρίσουμε τη συντροφικότητα μεταξύ μη ανθρώπινων ειδών, σε μια εποχή κατά την οποία το ανθρώπινο είδος βρίσκεται ενώπιον μιας –ανθρωπογενούς αυτή τη φορά– έκτης μαζικής εξαφάνισης ειδών. Μέσα από συνθήματα όπως «Σύντροφοι στο Απώτερο Μέλλον», «Απαιτήστε το Παρόν» και «Κολεκτιβοποιήστε την Εξαφάνιση», οι νεο-κονστρουκτιβιστικοί αμμωνίτες προσκαλούν σε έναν υπεριστορικό διάλογο μεταξύ ειδών, από το μακρινό παρελθόν μέχρι το απώτερο μέλλον, με σκοπό την εμπέδωση της αλληλέγγυας συνύπαρξης στο παρόν.

Για να συνοδεύσει την εγκατάσταση, ο Staal επέλεξε έργα καλλιτεχνών του κονστρουκτιβισμού και της παραγωγικής τέχνης από τη συλλογή Κωστάκη, τα οποία αναδεικνύουν την ιδέα του «αντικειμένου-ως-συντρόφου». Οι δημιουργίες του Gustav Klutsis Αγκίτ-προπ για τον Κομμουνισμό (1922) και Σχέδιο για Περίπτερο Προπαγάνδας (1922) είχαν ως σκοπό τη διάδοση των στόχων της επανάστασης χρησιμοποιώντας μεγάφωνα, συνθήματα και εφημερίδες, μοιάζει όμως να διαθέτουν και τη δική τους αυτόνομη προσωπικότητα. Το έργο της Varvana Stepanova Σύνθεση (Κεφάλι) (1920) και αυτό του Gustav Klutsis με τίτλο Φωτομοντάζ με πορτρέτο του Λένιν (αχρονολόγητο) παρουσιάζουν τη συνένωση του επαναστατημένου ανθρώπου με το συντροφικό αντικείμενο και τη μετατροπή τους σε νέα, κοινά υβριδικά σώματα. Το έργο του Alexander Rodchenko Κατασκευή αριθμός 3 (1921) είναι μια ανθρωποειδής μηχανή, ή ένας μηχανοειδής άνθρωπος, ενώ η Σύνθεση αριθμός 117 (1920) του ίδιου καλλιτέχνη φέρνει στον νου ένα απώτερο διάστημα, διάσπαρτο με συντροφικούς αστερισμούς πολύχρωμων αστέρων.

Παρότι ένας αιώνας χωρίζει το έργο των καλλιτεχνών της ρωσικής επανάστασης από το έργο του Staal, αποδεικνύεται ότι ο κονστρουκτιβισμός παραμένει μια σύγχρονη γλώσσα, μέσω της οποίας, σε μια εποχή υπαρξιακών κρίσεων, μπορούμε να φανταστούμε και να ασκήσουμε νέες μορφές συντροφικότητας ανάμεσα σε ανθρώπινες, μη ανθρώπινες και υπερ-ανθρώπινες υποκειμενικότητες.

Jonas Staal

12|10|2019 - 16|02|2020
Τρ-Τε-Πα-Σα-Κυ 10:00-18:00, Πε 10:00-22:00 Δευτέρα κλειστά
4€ γενική είσοδος. Ισχύουν μειωμένα εισιτήρια και ατέλειες.

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Φορέας Χρηµατοδότησης

ΕΣΠΑ 2014-2020

Φορέας ∆ιοργάνωσης

MOMus